Ang Masa bilang Wika, Ang Wika bilang Masa

Sa aking pananaw, ang ibig sabihin ng isang makamasang pag-aaral ng wika ay ang pakikipagkaisa at pagaangkop ng mismong katauhan kasama ang puso at isipan sa masang Pilipino. Upang tunguhin ang isang pag-aaral kinakailangang nailalatag ang sarili sa realidad na tinatahak ng isang pananaliksik. Ibig sabihin, hinahayaan ng isang pag-aaral ang sarili nitong simuno at preposisyon na maglakbay tungo sa ninanais nitong kahihinatnan kasabay ng pagyakap sa magiging resulta ng isang pananaliksik.

Ang makamasang pag-aaral ng wika ay kinakailangan upang maitaguyod hindi lamang ang wika kundi pati na rin ang mga taong gumagamit nito. Ang mga taong mayorya sa isang lipunan, mga taong pangunahing tauhan na magsasalita sa mga nakahain at ihahaing mga diyalogo. Sila dapat ang maging batayan, instrumento at patutunguhan ng isang makamasang pag-aaral ng wika. Ayon kay Amado V. Guerrero, masang ituturing ang isang tao kung ito ay nabibilang sa 98 porsiyentong alipin ng mga kapitalista’t panginoong may lupa na bumubuo sa tatsulok na lipunang Pilipino. Binubuo ng mga magsasaka ang 75% ng populasyon, 15% sa mga manggagawa at 8% sa mga peti-burgesya. Sila ang masang Pilipino, pangunahing nakikita sa lansangan, sa labas ng bahay, palaging nagpoprotesta at laging sumisigaw ng pantay na karapatan at katarungan. Sa mga taong ito nakasalalay ang kinabukasan ng ating wika, ang magiging kahihinatnan nito.

Hindi kinakailangang maglatag ng kung ano pa mang batas at tuntunin upang masabing umuunlad at maganda ang isang wika. Laging tandaan na hindi nabubuhay ang wika dahil sa pagiging teknikal ng paggamit nito kundi sa dami ng gumagamit at kadalas nitong gamitin. Isa pa, hindi na natin naiisip bilang isang masa ang mga direksyon sa tamang paggamit ng mga salita, na tanging tao lamang ang may gawa, kung nahahaluan na ito ng damdamin sa pagpapahayag. Ang makamasang pag-aaral ng wika ay dapat nakaangkop sa katauhan ng isang masa na hindi nangangailangan ng batas upang ito ay gamitin sa halip ang pagsasapuso ng sinasabi at pagpapahayag ang tanging paraan upang ang mensahe ay maiparating sa kung para kaninuman.

Ang isang makamasang pag-aaral ng wika ay hindi dapat nakakulong sa nakahaing porma sa kung paano ito ginagamit ng mga intelektual sa kung paano ito sinuri, pinag-aralan at ginawan ng batas. Dapat ang pag-aaral ay nasa kamay ng isang totoong masa na nangangailangan ng pagpapasailalim sa kanila upang maabot ang tama at tapat na konklusyon sa pananaliksik. Samakatuwid, ang masa mismo ang magpapasya, maglalatag at magtatakda sa kung paano ginagamit ang wika dahil sila naman ang gagamit nito at aangkop sa wikang kanilang itinatag at itinataguyod. Ayon nga sa isang kasabihan, mula sa masa, para sa masa, tungo sa masa.

isinulat ni Hans Kevin R. Madanguit

Kahulugan ng Pag-aaral sa ating Wika

Isang pagpapakita ng pagiging nasyonalismo ang pagmamahal sa sariling bayan, pagpapahalaga sa sariling kultura at paglilingkod sa bansang sinilangan. Marami sa mga Pilipino ngayon ang nangingibang bansa upang doon hanapin ang kanilang kapalaran, magtrabaho sa mga dayuhan at magpaalipin sa kanila. Karamihan rin sa atin mas tinatangkilik ang gawa at produkto ng ibang bansa dahil ito ay mas maganda, mas matibay at mas may class. Sa larangan naman ng edukasyon, higit na binibigyan nila ng importansiya ang pag-aaral ng wikang Ingles at iba pang mga wikang banyaga kumpara sa sarili nating wika. Sa elementary at high school, major subject pa kung tawagin ang English, Math at Science. Saan na napunta ang ating wika? Ang wikang Filipino? Ano pa nga, e di ito ay ibinilang sa mga minor subjects. Bakit ganoon na lamang kababa ang pagtingin sa wika natin? Ano nga ba ang tunay na pagpapakahulugan sa nasyonalismo?
Ang nasyonalismo ay hindi lamang pagmamahal sa bayang sinilangan kundi kaakibat din nito ang pagmamahal sa sariling wika. Para sa akin, ang makamasang pag-aaral ng wika ay isa sa pagpapakita ng nasyonalismo. Wikang Filipino ang ating pambansang wika, ito ang wikang sinasambit at ginagamit ng ating mga kababayang Pilipino. Ang pag-aaral sa ating wika ay nangangahulugan ng pagrespeto natin sa ating bansang pinagmulan at pagrespeto sa mga taong pinaglaban ang ating kalayaan. Ito ay hindi lamang pag-aaral sa paggamit ng wika kundi pati ang kasaysayan nito at kung paano tayo nagkaroon ng sariling wika. Kung ano ang mga pinagdaanan ng ating wika upang magkaroon tayo ng sariling kakilanlan at upang mapanatili ito hanggang sa kasalukuyan ang tunay na kahulugan ng pag-aaral natin ng ating wika.

--FLORES

Wike: Pareparehong Karanasan

Sa unang pagtingin, tila walang kinalaman ang wika sa konteksto ng masa. Na ito ay isang aralin na hindi puwedeng umalis sa konteksto ng akademiya. Pero ang wika ay isang buhay na bagay. Ito ay nagiiba depende sa mga taong gumagamit nito at ang wika ngayon ay ibang iba sa wikang ginagamit noon.

Dahil buhay nga ang ating wika, ito ay isang bagay na nararanasan ng bawat tao. Ang pare parehong karanasang ito ang puwedeng gawin base sa pagaral ng wika at ng masa. Puwedeng makita sa paraang ng pagsalita kung papaano magisip ang isang henerasyon. Puwede itong gawing pangdagdag sa historya at mga pangyayari para makita ang pyskolohiya ng nakaraan o kahit ang ating kalagayan ngayon.

Maari rin gamitin ang pagaral ng wika para maintindihan kung papaano nagiisa at pagisahin ang isang bayan. Ang pagsasalita ay isang paraan para maihatid ang mga ideya sa ating mga kapwa at ito ay nagagamit sa mga proyekto at gawain ng mga tao. Nakikita sa mga nabubuong salita na umiikot sa bawat ideya ang pagkatao ng kilusan. Ito ang bumubuo ng identidad mga grupo at siya rin tumutulong para palakasin ang pagsamasama ng mga tao. Ang ating tuloy na paggamit at tuloy tuloy na kontribusyon sa wika ay marahil isa sa ating pinakaepektibong paraan para tayo ay magisa o kahit papaano ay magkaintindihan rin.

-Mark Derpo

Ugnayan: Wika at Masa

Kapag sinabing wika, marahil ang unang pumapasok sa isipan ng isang tao ay mga salita o kataga, diyalekto, tunog, at iba pang may kinalaman sa tipikal na kahulugan nito. Sa kabilang banda, ang hindi naiisip ng karamihan ay ang grupo ng mga tao sa lipunang gumagamit nito at kung paano ito nangingibabaw o ‘di kaya naman ay pilit na sinasapawan. Ito ay dahil madalas ding naihihiwalay ang pag-aaral ng wika sa mga nangyayaring tunggalian ng mga uri sa lipunan. Ngunit paano nga ba dapat pag-aralan ang wika? Ito ay sa pamamagitan ng makamasang pag-aaral dito (ayon nga kay Mao).

Nangangahulugan lamang itong dapat tuklasin hindi lamang kung ano ang umiiral na wika, kundi ang umiiral ding mga tunggalian sa lipunan at sa pwersa ng produksyon. Kung baga, maikakabit ang ganitong pag-aaral sa dialektikal-materyalismong pananaw (na konsepto ni Marx). Ang wika ay isa lamang bunga ng kalagayang panlipunan, kaya naman mayroong tinatawag na wika ng mga elit o burges, at wika ng masa o walang kapangyarihan. Ang makamasang pag-aaral ay nangangahulugan din ng pagtingin sa pagkakaiba ng wika depende sa gumagamit nito (ang masa at ang elit) –mula sa mga salita, pangungusap, maging sa kahulugan, paraan, at kung bakit ganito ang paggamit nila ng mga ito. Sa madaling salita, mula loob hanggang sa labas na aspekto ng wika ay nahihimay at naaanalisa nang maigi sa pag-aaral na ito.

Bukod pa sa pagtuklas ng mga bagay na ito hindi ibig sabihing dapat itong matapos bilang isang pag-aaral lamang, kaakibat din dapat nito ang pagbibigay halaga at pagsusulong sa kung ano ang wika ng nakararami –ang tunay na wikang dapat na naghahari sa isang lipunan.

-Morales, Deidre R.

Sa Masa ang Inaasam

Sa kasalukuyan, makikita nating litaw na ang wika—sa halos lahat ng pagkakataon—ay politikal kung saan palagiang mayroong kinalaman ang ugnayan ng lakas (power relations). Kaugnay nito, papasok ang katanungang: paano ba natin mailalagay sa realidad ang sinasabing “makamasang pag-aaral ng wika?”

Sa aking palagay, kung ito ang nais makamtan, nararapat na makita kung ano o sino ang nakararami (majority) sa isang lipunan (hindi palagiang nangangahulugang mas malakas o mas mataas). Ang pagkatukoy na ito sa masa ay unang bahagi lamang ng makamasang pag-aaral ng wika. Mula rito ay pag-aaralan, bubusisiin, pagtutuunan ng pansin at samakatuwid ay pahahalagahan at pangangalagaan ang wika na mayroon ang masa. Nakikita kong kasunod ng pagkamit sa mga ito ay maitutulak ang pag-unlad ng wika ng masa. Ang wikang ito ang siyang magdedefine at magbibigay hulma sa isang kultura—na siyang makakapagpaiba nito mula sa ibang kultura.

Sa makamasang pag-aaral ng wika, makikita at mababakas kung paano nabibigyang hulma ng karanasan ng tao—na may kinalaman sa posisyon sa lipunan—ang kanilang wika.

Samakatuwid, ang esensya ng lahat ng aking nasambit ay: kung nais na makita ang tunay na kalagayan at katangian ng wika ng isang kultura at kalipunan ng mga tao, nararapat na magbigay-tuon sa kung sino ang nakararami sa grupong ito—sa masa. Sa ganitong paraan mas lilitaw kung ano ang likas at tunay sa isang kultura.

Alderite, Mia Catherine B.

Pang masa na ba ang wikang Filipino?

“Ang taong hindi marunong magmahal sa sariling wika ay masmasahol pa sa malansang isda.”

iyan ay isang kasabihan galing kay Gat Jose Rizal. Nakakasawa mang pakinggan, ay wala tayong mailalarawan para sa ating wikang pambansa.

Wikang Filipino, sabihin man nating hindi ito ang wikang intelekwalisado o hindi man pambansa, masasabing kong pambansa lalo na't pang masa,bakit/ mapapansin na lang natin sa mga napapanood natin sa mga telebisyon yung mga programang, Wowowee at eat bulaga, di ba sadyang pang masa ang mga yun at ang mga wikang ginagamit nila ay filipino. Ang mga koreanovela at iba pang banyagang palabas na isinalin sa sa wika natin upang ating maintindihan ang daloy ng istorya ng mga ito. Hindi ba maituturing na pangmasa ang ating wika? ito rin ang wikang ginagamit ng mga karaniwang tao dito sa ating bansa, mga nakakapgtrabaho man o hindi. Diba nga nasabi narin sa ating konstitusyon na ang wikang Filipno ay siyang pinagsama-samang salita dito sa ating bansa. KAya't ano pang sabihin natin ay maipapakita na tunay at patuloy nating minamahal ang ating wika, ngunit sa iba't-ibang paraan nga lang. At patuloy itong yumayaman sa pagdaan ng panahon dala narin ng patuloy na pagbabago ng ating lipunan.

Masakit mang isipan na mga salitang banyaga na ang madalas na tinitingila, at napakataas ng ating tingin lalo na nga mga "elite" na tao dito sa ating bansa. Maraming paraan para mapatigil ang mga maling pag-iisip ng mga Pilipino patukoy sa kanilang sariling wika, ngunit madami ding paraan para mag-isip din ng masama tungkol sa Filipino. Kahit ang ibang salita ay hiram, orihinal siya at kakaiba; sariling atin talaga. Hindi dapat ito ginagamit pang grupo grupo lamang dahil ito ay binansagang Pambansa.

Jaybee Coronel

Ang Estado at Kahahatnan ng Wikang Filipino

Ang heograpikal na pinanggalingan ng wika at ang politikal, ekonomikal na estado at pagbabago ng mga gumagamit nito ay ang mga di-matatawarang koneksiyon sa tagumpay at pananatili at pag-unlad nito.

Ngunit sinabi ni Ostler na ang organikong pinagmulan ay maaaring talunin ng merger and acquisition na nagaganap sa pagitan ng mga wika. At ang merger and acquisition na ito ay dulot ng pisikal at/o ekonomikal na pagtalo at pagtatagumpay ng isang wika laban sa iba. Ang agrikultural, teknolohikal at pinansiyal na pag-unlad ng mga sibilisasyon ay nagdadala at naghihila sa wika upang maging tatak at legacy ng mga ito habang gumagapang at umiimpluwensiya sa mga sinasakupan at pinaghahariang mga lugar sa mundo.

Sa pagbubukas ng mundo sa malayang sistema ng merkado at paglalakbay, naging talamak, kung hindi mithiin, ang imigrasyon. Sinasabi ni Ostler na ang imigrasyon ay ang kasalukuyang nagbibigay daan sa mga wika upang magkaroon ng integrasyon: palitan, hiraman, talunan; na ang pagpapakalat ng wika ay mas makapangyarihan pa kaysa sa dahas ng krusada at kolonyalismo ng nakaraan.

Ang tinatamasa ng wikang Inggles ngayon sa pandaigdigang sakop, ayon kay Ostler ay magiging kapara ng sinapit ng wikang Latin, patay at ekslusibo, ngunit nanganak ng marami, ilan lamang sa mga Romance Languages na ito ay ang Italyano, Pranses, Espanyol at Portuges. Ang wikang Mandarin ng mayoryang Intsik ay ang uusbong at papalit daw sa trono.

Ang lokal na penomenon ng ugnayang wikang Filipino at Inggles ay maaring humantong sa ganito. Dahil sa dami ng mga tao, pag-usbong ng henerasyon na patuloy na tumatangkilik sa malayang palitan ng mga salita, kasama na ang pagluklok sa Inggles di lamang ng mga tao sa mataas na bahagdan ng lipunan, at ng gobyerno mismo, ang turing sa wikang Filipino bilang pang-masa at pangkaraniwan ay magpapatuloy. Ngunit kasabay ng pag-unlad ng literatura, ng adbokasiya ng akademiya at organisasyon, ng mga relihiyon (partikular ng ilang sekta tulad ng Iglesia ni Cristo na kasabay ng pagkalat sa buong mundo ay naipakakalat din ang mga komunidad na gumagamit ng mga termino at wikang Filipino), ng mga nasa puder ng kapangyarihan, at lalong higit ng komunidad na pipili, tatangkilik at magluluklok sa sariling wika nito, ay masasabing hindi pa huli ang lahat. Kahit ang ilang makapangyarihang institusyon tulad ng masmidya ay kasalukuyan ding nagtataglay ng kritikal na parte sa lunggatiing ito.


Andrew Rosario