Tuesday, January 19, 2010

Anak ng kalabaw naman! Hmp.

Sa klase:
"Mga bata,ang kalabaw ay ang pambansang hayop ng Pilipinas."

Sa bukid:
"Anak,itali mo nang maayos ang kalabaw! 'Pag 'yan nakakawala, aba'y yari tayo!"

Sa eskinita:
"Wow pare! Dehins ka talaga tinatablan ng lamig noh? Lufet! Balat kalabaw ka nga!"

Sa restaurant:
"OMG. She's so maarte and mayabang kaya. Pero try to talk to him in English and gosh, you'll be shocked. She's so kalabaw kaya!"


Sa pangkalahatang kaalaman, ang kalabaw ay isang hayop. Para sa ating mga Pilipino, ito ang pambansang hayop. Sa isang magsasaka na ang papel sa moda ang produksyon ay magtanim, ang kalabaw ay isang katuwang. Sa konteksto naman ng pabalbal na wika ng mga Pinoy, madalas itong ikinakabit sa mga bagay na may kinalaman sa pagtitiis, pagtitiyaga at katatagan. Sausapin naman ng pagsasalita ng Inggles, kalabaw ka kung mali-mali. Sa lahat ng ito, makikitang ang terminong "kalabaw" ay nanganak na ng iba't ibang kahulugan. Sa pag-usbong ng samu't saring mga kahulugan ng termino, mababakas naman natin ang epekto ng sa kung anong uri sa lipunan nabibilang ang gumagamit.

Halimbawa na lamang, mapapansing sa paningin ng mga nasa mababang uri gaya ng mga magsasaka at manggagawa, ang terminong kalabaw ay walang problema. Samantalang kung gagamitin mo ito sa mga burgis, malamang ay hindi maging kaaya-aya ang magiging reaksyon nila dito. Ngunit bukod pa sa usapin ng iba't ibang uring may iba't ibang interes, pumapasok rin dito ang pagkakaiba ng oryentasyon ng mga mamamayan o kamulatan.

Sa konteksto ng mga naunang nabanngit na sitwasyon, makikita ring ang kamulatan ng isang tao sa isang bagay ay sadyang nakakaapekto sa pagpapakahulugan niya rito at kung paano niya ito gagamitin. Samakatuwid, malaki ang nagagawa ng ideolohiya sa wika. Kaya nitong gawing kumplikado ang isang simpleng salita.



Wow, Sosyal!

“EiOwZ pOhw,.!” Oops, may Jologs.

“Let’s just ride the cab [pronounced as keb].” Okay, may conyo.


Kung may Jologs, meron din namang conyo.

Jologs, terminong kadalasang litaw at mula sa mas matataas na uri; pantukoy sa mga ‘hindi cool”. Conyo— “high-end”, inglesero. Pagtinging mula sa mas mababang uri.

“Yes naman, sosyal.”
Maaaring tingnan ang pagamit sa terminong sosyal bilang anyo ng “parody” sa mga nasa mataas na uri. Maaaring ito’y atake sa mataas na uri bilang “hudyat” ng “pagtaliwas” o pagpuna sa [mga] bagay na maaaring ikonsiderang “hindi angkop” sa kalagayan ng lipunan lalo sa perspektibo ng nasa mababang uri. Patunay nito ay ang kadalasang paggamit nito sa konteksto ng pang-uuyam o sarcasm. Kadalasang ginagamit ang “sosyal” bilang pagtukoy o reaksyon sa “sudden shift” ng isang tao [na nasa mas mababang uri] mula sa mas mataas na uri—kilos, salita o kakayahan. Maaari rin nating makita ito bilang atake sa mga kauri o dapat [suppose to be] ay kauri naman ng gumagamit na umaastang mas mataas, o nagpapakita ng pagkaangat mula sa kauri. Maaari rin itong tumukoy sa mga bagay na unusual para sa status o posisyon mo sa grupong kinabibilangan o sa lipunan.

Bagamat hindi naman masama ang pagiging sosyal—sapagkat maaari itong magpakita ng pag-unlad ng kalagayan o kakayahan ng isang tao—maaaring pagpapatanto lamang ito sa atin ng mga bagay na maitutukoy natin sa partikular na lebel o uri sa lipunan. Sinasabi rin nitong may malinaw na hatian ng mga uri at tunggalian ng mga ito na litaw sa lipunan, bagamat paminsanan ay subtle na mababakas natin sa pagklasipika sa mga bagay-bagay.

Jologs, conyo o dun ka man sa sinasabihan ng sosyal, alin ka man sa mga iyan, alin man diyan ang ginagamit mo pantukoy sa mga tao, mahalagang tandaan na ang lahat ng ito, bagamat wala namang validation sa mga pagkakategoryang ito, tila ang mga ito’y paggrupo grupo na hindi na nangangailangan ng malalimang pagpapaliwanag para bang mayroong kolektibong pagsang-ayon at pagtanggap dito.
Ito ay sapagkat ang mga ito’y nabubuo mula sa realidad at mula sa pang-araw-araw na pakikisalamuha sa iba’t ibang tao mula sa iba’t ibang antas ng pamumuhay—sosyal kumbaga.

Masa pa rin!

“Human beings, they insist, produce ideas as part of the production of the totality of their conditions of life. The production of ideas and concepts, therefore, “is directly interwoven with the material intercourse” that takes place among people. Indeed this, they suggest, is “the language of real life”.
Ang mga linyang ito ni David McNally ang para sa akin ang tumutukoy sa aralin ng wikang makamasa. Ang wikang makamasa ay tumutukoy sa wika ng mga taong nakapaloob sa produksyon o paggawa. Maaaring sabihing, samakatuwid, mga nasa mababang antas ng lipunan. Hindi maaaring maisama ditto ang klase ng wika sa loob ng akademya. Kahit pa nga marami ang tumutukoy dito na mataas na uri ng wika (patunay ang pangarap ng bawat isa na magkaroon ng diplomang maaaring isabit sa dingding upang mapatunayan ang pagkatao), hindi nangangahulugang kung akademiko o perpekto ay makamasa. Sa katunayan, para sa akin, kung ang isang salita ay laging nababago at hindi nakakulong sa iisang istruktura o sistema, ito ang makamasang wika. Ang masa kasi ay malaya. Napaka-dynamic dahil diverse. At ito ang katotohanan ng wika: nagbabago ito at ito ay nakabase pa rin sa mga taong gumagamit at nakikinabang.
Ang mentalidad na ang wika ng masa ay wika ng walang pinag-aralan at wika na dapat ay hindi binibigyang pansin dahil kakabit na nito ang konotasyon ng kababang-uri ang dapat nating maalis. Hindi dapat mawala sa isip natin ang pangunahing gamit ng wika:ang komunikasyon. Hindi natin maikakailang masa pa rin.

Honeylen

Astig!

Isa na sa nagging paborito kong ekspresyon ng pagkagulat, pagkamangha at pahkatuwa ang salitang ‘Astig!’ Nagmula daw ito sa salitang ‘Tigas’ kaya naman ang kahulugan ay pagiging matapang o matatag. Malayo sa konteksto at paraan ng paggamit ko. Para sa akin, astig ang mga bagay na mapapamangha ako at magugulat—samakatuwid, positibo at ‘malambot’ na kaiba sa pinagmulan nitong salita.
Naniniwala akong ang nangyari sa aking pag-iiba ng kahulugan ay nangyayari din sa ibang tao. Halimbawa, sa mga tao sa kanto, o mga tambay, ang ‘Astig’ ay tumutukoy sa pagiging cool o “in” sa isang aspeto. Sa iba naman ang ‘Astig’ ay kakaiba. Kung paano man humantong sa ganito ang estado ng salitang ito, ito marahil ay dahil sa ebolusyon sa paraan ng paggamit. Kung gayon, ay hindi pa rin ito nalalayo sa orihinal nitong kahulugan; nagkaroon lamang ng modipikasyon

Honeylen

"(e)X" /eks/

Sadyang napakaikling kataga. Isang letra nga lang eh. Mauunawaan na marahil sa unang tingin o dinig pa lamang, dipende nga lamang sa pagkakagamit. Heto ang ilan sa mga halimbawa:

Una, ito ang ika-dalawampu't apat na titik ng alpabetong Filipino. Isa ito sa may pinakakaunting entries sa diksiyunaryong Inggles. Xylophone, xylem ang ilan sa mga highfalutin words na nagsisimula dito, na hindi mo gagamitin sa araw-araw na gawain halimbawa sa pagbili ng suka sa tabing tindahan(maliban kung inutusan ka niyang sumali sa parada ng Sto. Nino at naatasan kang tugtugin ang himig ng Doe-a-deer-a-female-deer sa perkasyong instrumentong ito), o kahit sa pagwee-wee ng iyong Lolo sa ugat ng puno sa inyong bakuran sa bawat umagang gigising ito (kahit napag-aralan mo sa Biology na mahalagang parte ito ng halaman upang sipsipin paitaas ang sustansiyang galing sa lupa).

Sa kabilang banda, isa rin ito sa dalawang mga iniiwas-iwasan mong letra sa 'twing maglalaro kayong magkakapatid ng Scrabble, sapagkat napakahirap mag-isip ng katagang nagsisimula dito at napakataas na deduction na midudulot nito sa score sa huli kapag hindi naidispatsa kaagad.

Sa kasaysayan at Literatura, magugunitang ang simbolismong ito ang naging sagisag ng mga Krusada ni Kristo ng panahong mediyibal, nang pananampalataya ng ikaanim na bahagi ng bilang ng mga tao sa mundo ngayon. Bago pa man ito, ito ay luklukan hanggang kamatayan ng mga kriminal, bilang parusa sa kanilang pagkakasala. Ginamit din itong simbolo ng malupit na puwersang mga NAZI Aleman bilang tanda ng kanilang dilusyon sa panuring sa sarili bilang pinakamataas na uri ng lahi at pagmamasaker-in ang mga kaawa-awang Hudyo.

Sa eskuwela naman, ito ang pinakaaayaw-ayaw mo sa tuwing nagkakamali ka sa (eks)amen.

Sa Hollywood naman, ito ang samahan ng mga mutants ng natapos na kamakailan lamang na "X-men" sa ilalim ng pangangalaga ni Professor "X". Ito rin ang ibinibigay na rating ng MTRCB at iba pang nagsusuring ahensiya sa isang pelikulang napagkasunduang huwag ipalabas dahil sa temang seksuwal at violence.

Samakatwid, ang (e)X ay karaniwang naikakabit sa mga negatibo o di-kanais-nais na bagay o konsepto.

Pangkalahatang tawag din ito kina Bibi Gandang-hari at Ricca Paras ng PBB na mga nagkamit na ng lisensiyang jumingle sa banyo ng kababaihan.

Maaari rin itong tumukoy sa isang taong nagsilbi ng mahabang panahon sa loob (Munti, Koreksiyonal, atbp - mga improvised na hawlang kumikitil sa di matatawarang sosyal na pangangailangan ng tao,upang "i-tama" ang isang major na pagkakamali/pag sa buhay) at nakalaya na.

Senyales din itong kailangan mong mag-menor at magbigay daan sa tumatawid na tao, sasakyan at tren! . . kung ayaw mapahamak.
Ito ang dapat mong asintahin kapag nasa shooting range. Ito rin ang dapat puntiryahin sa mapa kapag nasa isang treasure hunt.

Ngunit sa lahat ng mga nabanggit, pinakamasidhi ang kirot na dulot nito lalo na kapag maaalala mo ang mga masasayang pinagsamahan ninyo, mga sandaling napakahirap ibalik o hindi na nga yata posible pang mangyaring muli, sapagkat tuluyan na siyang nakaget-over sa iyo. . . ang pinakamamahal mong... (e)x.

andrw rosario

Magulang

Maaring maging kahulugan ng magulang ay "nanay at tatay". Sa ganitong pagkakahulugan ay wala namang masyadong sinasabi ito at kung susuriin ang salitang "magulang" ay pwede naman talaga ang kahulugang nanay at tatay dito dahil mas marami naman talaga silang gulang sa kanilang mga anak. Mayroon din namang ibang ibig sabihin ito kung ginagamit sa prutas o gulay na hinog na at madalas ay ginagamit ito sa paraang negatibo. Kaya nga sa palengke ay kapag narinig na sinabi na magulang na ang gulay ay hindi na maganda dahil ibig sabihin ay matigas na ito. Kaya nga pwede din gamitin ang salitang ito sa taong matanda na at uugud-ugod dahil masasabing naninigas na ang mga daliri at hindi na magalaw na malapit sa salitang "gurang". Meron pa ring isa pang kahulugan ang salitang magulang at ginagamit ito sa taong nanlalamang o nananamantala. Magulang siguro dahil ang nalalamangan lang naman ay ang inosenteng tao at may mga nagsasabi nga na kapag matanda na nawawala ang pagkainosente. Madalas kong naririnig ito kapag naglalaro ng basketball. Sinasabi ito kapag nanghaharass ang isang tao sa taong binabantayan niya o nagbabantay sa kanya. Ibig sabihin ng nanghaharass ay ang taong mas ginagamit ang pwersa imbis na ang galing sa basketball upang manaig sa kanyang katunggali. Sa mga kahulugang ito makikita ang pagkakaiba ng antas dahil sa edad, kaalaman, at lakas ng katawan sa paggamit ng iisang salita lamang. At makikitang hindi lang positibo, mayroon ding negatibong kahulugan ito sa paningin ng tao.

SHAWTY

Sino ba si Shawty? Siguro ang dami nyang boypren.

Unang narining ko yun, natawa ako. Sino nga ba si Shawty at pinagkakaguluhan siya ng mga hiphop star/rapper/Kanye West sa buong mundo?

Ayon sa UrbanDictionary.com, ang salitang “shawty” ay nagmula sa Atlanta. Naging “shorty” muna ito na nangangahulugang isang bata o maliit na tao (maaring pandak din). Ngunit sa tagal ng panahon, nagbago ang anyo nito (nagging “shawty” upang mas tunog urban) at nadagdagan ang ibig sabihin nito. Sa kasalukuyan, tumuturing ito sa isang babaeng lubusang maganda o nakatatawag ng pansin. O di rin kaya isang salitang slang para sa “girlfriend”.

Maaari na rin itong gamitin sa pagbati sa kaibigan. Sa halip na "Wassup, Man ?”, napapalitan ang “man” ng “shawty”. O kaya pagbati sa isang taong hindi mo alam, (o nakalimutan mo) ang pangalan.

Isa itong ideologically-charged na term sapagkat (gamit ang kanyang general na kahulugan) pinalalabas nito na ang babae ay natural na mas maliit sa lalaki. Ngunit hindi naman lahat ng babae ay ganon. Nakakatawa nga, ngunit si Justin Bieber, sa kanyang mga music videos na tinatawag niya ang babae na “shawty”, ay tumitingala na sa mga ka-partner. Si Sean Kingston, kung makagamit siya ng terminong “shawty” ay tilang nakapambababa sa mga kababaihan. Na ang mga babae ay “shawty” lamang. Hindi na nangangailangan ng pangalan o ng karapatang makilala ng mga tao sa sarili niyang paraan. Lumalabas na ang babae ay mas mababang uri o di rin kaya hanggang ubod na papansin lamang.

Habang ito ay mas nagagamit sa northern part o urban areas ng America, at unti-unting napapalitan na ito ng salitang “boo”, mapapansin pa rin ito sa mga lyrics ng mga “makabagong” Pilipinong rapper na walang alam kundi gayahin si Jay-Z at nangangarap na may maka-partner ang katulad ni Mariah Carey. Sa gayon, hindi pa mababawasan at posibleng tumaas ang impact nitong salitang ito sa ating society.

-de Ocampo